Usability testing: maak je website nóg gebruiksvriendelijker

Usability testing is een techniek die wordt gebruikt om de gebruiksvriendelijkheid van een website te evalueren door deze te testen op de gebruikers. Met behulp van verschillende methodes kan worden vastgesteld of bepaalde keuzes in het ontwerp van de website de juiste zijn op het gebied van gebruiksvriendelijkheid. Hoe toegankelijker en gebruikersvriendelijker de website is, des te meer mensen er eenvoudig mee zullen omgaan. We kunnen dan spreken van een website die ‘user-friendly’ is bevonden. Dit zal als gevolg hebben dat de conversie, de omzet en het aantal bezoekers toenemen.

Gebruiksvriendelijkheid van de website

Website-usability houdt zich dus bezig met de vraag: hoe gebruiksvriendelijk is mijn website? En hoe gemakkelijk is het voor de bezoekers om mijn website te gebruiken? Dit zit met name in een duidelijke navigatiestructuur en bediening. De gebruiker moet het minst aantal stappen doorlopen om te kunnen vinden of doen waarvoor hij of zij op de website komt. De usability van een website is ontzettend belangrijk en bepaalt voor een heel groot deel het succes van een website.

Waarom en wanneer gebruikmaken van usability testing?

Er zijn verschillende redenen om een usability test uit te voeren onder de gebruikers van jouw website. Je kunt bijvoorbeeld inzicht krijgen in het daadwerkelijke gedrag en de ervaring van de gebruiker. Ook knelpunten ten aanzien van het concept, de functionaliteit, de content, het visueel ontwerp, de navigatie en de interactie, kun je met usability in kaart brengen.

  • Nieuw ontwerp van een website of redesign
    Het succes van een website staat of valt met een gebruiksvriendelijk ontwerp. Kan de bezoeker eenvoudig de desbetreffende informatie vinden en bedoelde taken uitvoeren?
  • Responsive design
    Zijn mobiel, tablet en desktop optimaal? Voor de gebruiksvriendelijkheid van je website is het van belang dat deze responsive is.
  • Nieuw navigatiemenu van een website
    Het menu moet dusdanig logisch in elkaar zitten, dat het voor de gebruikers duidelijk en eenvoudig is om informatie te kunnen vinden.
  • Nieuwe functionaliteiten op de website
    Alle nieuwe functionaliteiten (betaalopties, homeknop, zoekfunctie) die worden toegevoegd op de website, kunnen impact hebben op de gebruiksvriendelijkheid. Ze moeten de bezoeker dus helpen (en jouw website een hoge conversie bezorgen) en niet afleiden of voor frustratie zorgen.

Hoe kan je een usability test uitvoeren?

Bij een usability test wordt aan proefpersonen individueel een opdracht voorgelegd die ze op de website uitvoeren. Denk hierbij aan een contactformulier invullen, een product bestellen of informatie opzoeken. Deze opdracht dient men in alle rust uit te voeren of in combinatie met een interview, zodat met behulp van een camera en andere tools de gebruikerservaring van de proefpersoon kan worden achterhaald.

Gebruikte tools voor usability testing

Om een goed inzicht te krijgen in de reacties en keuzes van de proefpersoon, kan er tijdens een usability test gebruik worden gemaakt van één of meerdere methodes. De proefpersoon voert onder leiding van een onderzoeker een opdracht uit op de website. Met behulp van onderstaande tools en methodes kan de evaluatie plaatsvinden.

Eye tracking

  • Eye tracking
    Eye tracking geeft inzicht in het kijkgedrag van bezoekers, doordat camera’s in een beeldscherm de oogbewegingen volgen en vastleggen. Middels eye tracking kan worden vastgesteld waar de gebruiker naar kijkt alvorens hij of zij ergens op klikt. Op deze manier wordt er inzicht geboden in welke elementen (on)voldoende opvallen, wat de flow is van het kijkgedrag van de gebruiker en wat de gebruiker wel en niet leest.
  • Mouse tracking
    Met mouse tracking worden alle muisbewegingen en klikken van je bezoekers opgenomen. Hierdoor krijg je kwalitatieve inzichten, zodat je precies ziet wat bezoekers binnen je pagina’s doen en niet doen. Met verschillende tools worden deze gegevens vastgelegd en kan het worden geanalyseerd en verbeterd.
  • A/B testing
    Ook A/B testing is een vorm van usability testing. Bezoekers 1, 3, 5, et cetera van de website krijgen versie A te zien, bezoekers 2, 4, 6, et cetera krijgen versie B te zien. Na bijvoorbeeld een week wordt gekeken welke versie van de banner, knop of formulier de meeste kliks heeft gehad. Voordeel is dat je hier geen proefpersoon voor nodig hebt, maar dat de bezoekers van de website onbewust de proefpersonen zijn.
  • Interview
    Tijdens het uitvoeren van de opdracht stelt de onderzoeker vragen over de voortgang. Hierdoor ontstaat er een conversatie waaruit de plus- en minpunten naar voren komen.
  • Think-aloud protocol
    Bij deze methode wordt tijdens het individueel uitvoeren van een opdracht vooraf aangegeven dat websitebezoekers hardop feedback en plus- en minpunten moeten benoemen.
  • Camera
    Tijdens een interview of ‘think-aloud protocol’ is het raadzaam om de conversatie vast te leggen met een camera. De camera registreert het gesprek en er is te zien wat er op het scherm van de proefpersoon gebeurt. Op die manier is het achteraf voor de rapportage altijd duidelijk waar het gesprek over ging en wat er goed en slecht ging.

A/B testing

Hoe vaak usability testing uitvoeren?

Hoe vaak je de usability test, is afhankelijk van het doel van jouw website. Heb je een webshop, dan is usability belangrijker dan een website met een paar pagina’s aan informatie. Het advies voor een webshop is om eens per half jaar een usability test uit te voeren met een aantal proefpersonen, zodat de website voldoet aan de laatste eisen en er voldoende conversie wordt gegenereerd. Iedere webshop zou elke dag A/B-tests moeten uitvoeren.

Betaalbare tools

Vroeger betaalde je voor een usability test al snel duizenden euro’s. Dit is gelukkig verleden tijd. Je hebt nu zeer betaalbare tools en gespecialiseerde bureaus, waarmee je een usability test kunt uitvoeren. Een A/B-test zou je in eigen beheer kunnen doen, maar dit vereist wel enige technische kennis.

Anton Riemersma

Anton Riemersma is Senior Marketeer bij Hostnet. Na zijn opleiding Informatie- en communicatiewetenschappen (RuG), is Anton bij verschillende organisaties werkzaam geweest. Zijn focus ligt op strategie, branding, campagnevoering, e-mailmarketing, online advertising en social media.

04 december, 2014
1

Meepraten over dit onderwerp?

Laat hier jouw reactie achter: